Czaszka

(1/1)

teresa:
CZASZKA



Czaszka to symbol nieśmiertelności ludzkiej, nicości życia i śmierci.
Jest symbolem, który pojawił się  w akcesoriach kościelnych.Znak ten jest bardzo stary.
Powstał w chrześcijańskich katakumbach. Już w wiekach średnich ozdabiano nim nagrobki,
występował też w wielu tekstach jako "memento mori" (pamiętaj o śmierci).
Czaszka jest i dziś symbolem w wielu dziedzinach naszej codzienności. Występuje jako znak
ostrzeżenia ( wysokie napięcie, trucizna), jest znakiem graficznym istotnym w wielu obszarach
naszej działalności życia. Była od wieków i jest emblematem przypomnienia o śmierci,
krótkotrwałość życia.Ten znak wykorzystywany był na flagach piratów. Umieszczano ją
na okrętach wojennych, Wielkie miała znaczenie dla Templariuszy,
Dziś też stosujemy go jako znak ostrzegawczy.

Ale nie interesuje nas ten symbol jako znak w szerszym pojęciu. Interesuje nas bowiem jako
symbol zastosowany w malarstwie, Jacy artyści używali czaszki jako motywu do swoich dzieł ?
Co rozumieli ?, co przedstawiali poprzez ten symbol ?

Ważnym tematem w sztuce już  XVII wieku był również motyw czaszki przedstawiany jako
VANITAS,(łac. marność)  czyli śmierci i przemijania. Pojecie to ma związek z słowami
"Marność nad marnościami i wszystko marność" z Księgi Koheleta.
Taki motyw obrali sobie artyści szczególnie barokowi w swej twórczości.
Motyw marności pokazywany poprzez symbol czaszki,
najbardziej widoczny był  w epoce średniowiecza i baroku. Malarzy fascynował motyw  
śmierci i przemijania. Czaszka pojawiała się na płótnach u  wielu malarzy. Takie przemyślenia
ukazywali artyści na tle egzystencjalnym. Motyw czaszki można było zaobserwować i  w też
innych epokach. Malarze z północnej Europy pochodzących z Flandrii i Holandii przedstawiali
czaszkę jako marność w martwych naturach,  (zepsute owoce, zegary, klepsydry a także  instrumenty muzyczne).
Przesłaniem artystów miało być uświadomienie odbiorcy, widzowi, że radość życia to tylko
przemijająca chwila, trwająca jedynie przez moment. pokazują niemożność powrotu.
Ci wielcy, którzy malowali obrazy z motywem czaszki w swych martwych naturach przekazywali o
kruchości ludzkiego życia, nietrwałości dóbr materialnych. Na malarstwo miały ogromny wpływ  
biblijne przypowieści o marności tego świata. Obrazy były jak by zachętą do medytacji nad śmiercią.
  
Czaszka w sztukach plastycznych symbolizuje nieubłagany upływ czasu. Jest również
używana w rytuałach inicjacji jako symbol odrodzenia, może również symbolizować odejście do
wyższego królestwa poprzez duchowe rozumienie.

Obraz "Alegoria marności świata"
namalowany przez  Juana de Valdes Leala.- hiszpański malarz.

 „In ictu oculi”, litery, które umieścił na obrazie mówią  „w mgnieniu oka”. po prostu nie ma  :bezradny:
wszystko co ziemskie. Mówi, że dla śmierci nie ma granic nie ma miejsca do którego by nie
dotarła nie ma osoby która jej się wymknie. Wszystko co znajduje się na obrazie, wszystkie
przedmioty depczący kościotrup pokazuje widzowi, jak mała jest ich wartość.

Pieter Claesz - malarz holenderski
Malował martwe natury ukazujące zjawisko przemijania tzw. "Vanitas" (próżność, pycha).


"Vanitas" - P.C. podpisywał się na obrazach.

Obrazy utrzymane w ciemnych kolorach, mało kontrastowe z subtelną grą świateł.

" Martwa natura z czaszką" - Paul Cezanne - Malarz francuski

Artysta posługiwał się swoistą metodą malowania, polegającą na kładzeniu plam barwnych
jedne obok drugich, bez łączenia ich. Widać na obrazie już starzejące się owoce, gnijące jabłko,
daje nam wrażenie nietrwałości życia.

Następnym artystą, u którego w twórczości widzimy motyw czaszki jest Frans Hals.
Holenderski malarz.Wybitny portrecista malarstwa europejskiego.Jego obraz;
"Młodzieniec trzymający czaszkę" -  Frans Hals.

Młody chłopiec trzyma czaszkę w dłoni. Widzimy tu jak by rozdźwięk między młodziutką
twarzą młodzieńca a czaszką, z czarnymi dziurami oczodołów.Odczuwa się  napięcie w obrazie
skojarzenie, że życie splata się ze śmiercią. Autor tego dzieła chciał nam zapewne przekazać iż
śmierć zawsze jest koło nas i nigdy nie możemy być pewni kiedy przejmie władzę nad naszym życiem.

Guercino inaczej Francesco Barbieri , malarz włoski epoki baroku, w swojej twórczości
miedzy innymi w " Et in Arcadia ego ",

dwaj pasterze patrzą na czaszkę, leżącą na skale z wyrytą inskrypcją;
słowa Et in Arcadia Ego, tłumaczone jako "I ja żyłem w Arkadii", odnosiłyby się do czaszki i miały uświadamiać,
że nawet w Arkadii nie można uciec od śmierci.

Kraina szczęśliwości, w której panuje wieczna wiosna, nazywano Arkadią. (prawdziwa Arkadia
mieściła się w środkowej części greckiego Peloponezu), napis jaki umieścił artysta na obrazie,
nie do końca jest prawidłowym przetłumaczeniem, być może, jak twierdzą historycy sztuki
Guercino napisał  "i ja byłem szczęśliwy", można też wnioskować, iż malarz chciał powiedzieć, że
"Śmierć jest obecna nawet w najidealniejszym życiu".

Bardzo piękne dzieła Sebastiana Stoskopffa,
o przesłaniu "Vanitas"

niemiecki malarz okresu baroku specjalizujący się w martwej naturze.
Malował martwe natury o precyzyjnie dopracowanych szczegółach, przeważnie na ciemnym tle
ukazane w niezwykłej perspektywie, przesycone nastrojem melancholii, przemijania i ulotności.


więcej o symbolu czaszki znajdziesz;
http://www.bryk.pl/s%C5%82owniki/s%C5%82ownik_symboli_literackich/101576-czaszka.html

Nawigacja

[0] Indeks wiadomości